Zaburzenia erekcji

Wprowadzenie

Ostatnie badania epidemiologiczne wykazują, że 1 na 10 mężczyzn cierpi na zaburzenia erekcji.

Problem ten i przyczyny można leczyć. Badania te potwierdzają również, że tylko 10% mężczyzn leczy się z tego powodu. U 80% mężczyzn dotkniętych ED przyczyny tych zaburzeń są organiczne jako wynik: cukrzycy, miażdżycy, wysokiego ciśnienia, chorób serca. Mężczyźni, u których zaburzenia erekcji występują sporadycznie, powinni również traktować ten problem poważnie, zwłaszcza jeśli objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni. Ponieważ objawy ED mogą współistnieć z wyżej wymienionymi chorobami, istnieje potrzeba wizyty u lekarza i poddania się regularnym badaniom lekarskim.

Czym są zaburzenia erekcji

Zaburzenia erekcji (Erectile Dysfunction – ED) jest to niezdolność do osiągnięcia i utrzymania erekcji prącia w stopniu wystarczającym dla satysfakcjonującej aktywności seksualnej. Erekcja jest procesem nerwowo-naczyniowym, której wynikiem jest odpowiednio szybkie wypełnienie krwią naczyń prącia. ED związana jest również z działaniem hormonów. Nawet niewielkie zaburzenie może mieć znaczący wpływ na jakość życia mężczyzny i jego partnerki. Ważne jest, aby chorzy zostali zbadani i zdiagnozowani przed podjęciem leczenia.

Kto jest zagrożony

Przyczyny organiczne

W 8 na 10 przypadków zaburzenia erekcji są spowodowane przyczynami organicznymi. W tych przypadkach prawdopodobne jest, że popęd seksualny jest zachowany na normalnym poziomie (libido). Przyczynami organicznymi są:

Zmniejszenie dopływu krwi do prącia. Tętnice doprowadzające krew do prącia mogą ulec zwężeniu i tym samym uniemożliwić osiągnięcie erekcji. Na zwężenie tętnic wpływa m.in. nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cholesterolu, palenie papierosów, cukrzyca.
Choroby upośledzające unerwienie prącia, np. stwardnienie rozsiane, udar.
Cukrzyca jest jedną z najczęstszych przyczyn zaburzeń erekcji, upośledza ona zarówno unerwienie, jak i unaczynienie prącia.
Urazy rdzenia kręgowego, konsekwencje operacji urologicznych.
Niepożądane działanie niektórych leków, m.in. antydepresyjnych, stosowanych w nadciśnieniu tętniczym (betablokerów), leków moczopędnych (tzw. diuretyków).
Nadużywanie alkoholu, narkotyków, palenie papierosów.
Zaburzenia erekcji mogą występować nawet po przejechaniu długiego dystansu na rowerze. Jest to prawdopodobnie związane z długotrwałym uciskiem siodełka na naczynia i nerwy kroczowe.

W większości przypadków (oprócz ED powstałego na skutek urazu lub w wyniku niepożądanych następstw zabiegu operacyjnego) do zaburzeń erekcji dochodzi powoli. Początkowo zdarzają się przejściowe lub częściowe zaburzenia wzwodu, które stopniowo ulegają nasileniu.

Przyczyny „psychologiczne”

Stres, np. spowodowany problemami w pracy lub w domu.
Niepokój.
Problemy w relacjach towarzyskich.
Depresja.

Zaburzenia erekcji z powodu wyżej wymienionych przyczyn najczęściej pojawiają się nagle. Jeśli są one objawem związanym z pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego, mogą zniknąć, gdy ten ulegnie poprawie. W niektórych przypadkach zdarza się, że stan psychiczny pogarsza się właśnie z powodu wystąpienia ED. Wtedy tworzy się „błędne koło”, zwiększające niepokój i utrzymujące się ED. W przypadkach, gdy zdarza się prawidłowa erekcja (np. w efekcie masturbacji, lub po obudzeniu się), bardziej prawdopodobne jest, że przyczyny ED są raczej natury psychologicznej niż organicznej.

Zaburzenia erekcji, choroby serca i inne choroby naczyniowe

Czynniki ryzyka

Mimo że przyczyny zaburzeń erekcji są różnorodne, to w około 7 na 10 przypadków ich przyczyną jest zwężenie światła tętnic doprowadzających krew do prącia, które zmniejsza w ten sposób dopływ krwi zapewniający odpowiednią erekcję - jest to problem występujący także w naczyniach krwionośnych innych narządów. Ogniska miażdżycowe są jak blaszki, które, rozwijając się w tętnicach, powodują ich zwężanie. Blaszki miażdżycowe tworzą się stopniowo przez lata, najczęściej w tętnicach doprowadzających krew do serca, mózgu, nóg i prącia. Z czasem stają się one coraz większe i grubsze, powodując zwężenie tętnicy (lub tętnic), które z kolei są przyczyną poważnych problemów zdrowotnych naszego organizmu.

Czynniki ryzyka, które można ograniczyć w celu zminimalizowania zmian miażdżycowych

Palenie papierosów jest jednym z czynników najczęściej prowadzącym do wystąpienia chorób serca. Palenie podwaja ryzyko rozwoju zaburzeń erekcji. Młodzi palacze nie wiedzą, że są bardziej podatni na rozwój zaburzeń erekcji niż mężczyźni od nich starsi, którzy nie palą papierosów.
Wysokie ciśnienie krwi.
Nadwaga. Zaleca się redukowanie ciężaru ciała.
Wysoki poziom cholesterolu. Należy przyjmować leki.
Brak aktywności fizycznej. Należy ćwiczyć co najmniej 30 minut codziennie (lub prawie codziennie).
Dieta. Należy dbać o przestrzeganie zdrowej diety.
Nadużywanie alkoholu.
Cukrzyca. Należy kontrolować poziomu cukru we krwi i wysokość ciśnienia tętniczego.

Uwaga

Zaburzenia erekcji spowodowane zwężonymi tętnicami przeważnie poprzedzają symptomy lub problemy związane ze zwężeniem tętnic wieńcowych lub też innych tętnic. Dlatego zaburzenia erekcji uważane są za „sygnał ostrzegawczy” współistniejących chorób serca lub innych chorób naczyniowych.

Co Cię czeka u lekarza?

Lekarz decyduje o wykonaniu odpowiednich badań w zależności od objawów, ewentualnych przyczyn, wieku itp. Celem badań jest sprawdzenie istnienia „czynników ryzyka”, które mogą wpływać na zwężenie tętnic.

Są to:

badania krwi w celu sprawdzenia poziomu cholesterolu i innych lipidów;
kontrola poziomu cukru we krwi;
badanie ciśnienia tętniczego krwi;
wykonanie EKG.

Jeśli popęd seksualny (libido) jest obniżony, zaburzenia erekcji mogą być problemem hormonalnym. W takim przypadku wykonuje się badanie krwi w celu sprawdzenia poziomu testosteronu lub prolaktyny.

Jakie są możliwości leczenia?

Uwaga

Jeśli przyjmowane są leki, należy sprawdzić na ulotce, czy nie powodują one skutków ubocznych prowadzących do zaburzeń erekcji. Nie można odstawiać przepisanych leków, ale trzeba skontaktować się z lekarzem.

Leczenie doustne

Jest wiele leków, które leczą ED. Niektóre wpływają na podniesienie przepływu krwi do prącia, inne powodują podniesienie poziomu określonych pierwiastków chemicznych w mózgu, który wysyła sygnał poprzez nerwy do prącia. Żaden z tych leków nie powoduje erekcji, jeśli mężczyzna nie jest seksualnie pobudzony. Istnieje duża szansa, że leki będą skuteczne (w 8 na 10 przypadków tak jest). Każdy z rodzajów wymienionych leków ma wady i zalety, ale urolog doradzi, które będą właściwe.?

Ćwiczenia mięśni dna miednicy

Mięśnie dna miednicy są grupą mięśni otaczającą dolną część pęcherza i odbytu. Jeden z tych mięśni częściowo otacza także podstawę prącia, co wiąże się zabezpieczeniem wypływu krwi z prącia podczas erekcji. Badania dowodzą, że wzmocnienie mięśni dna miednicy u mężczyzn może w niektórych przypadkach wpłynąć na wyleczenie ED.

Leki docewkowe

Zanim leki doustne stały się dostępne, była to najczęściej stosowana metoda leczenia. Pacjent jest instruowany, w jaki sposób wstrzykiwać lek w podstawę prącia. Wstrzyknięcie powoduje zwiększony przepływ krwi i przeciętnie w ciągu 15 minut występuje erekcja. Można także umieścić małą porcję leku pod postacią żelu w dystalnym odcinku cewki moczowej. Lek podobny, jaki jest używany przy wstrzyknięciach, wywołuje po wchłonięciu przez ścianę cewki takie same w swym efekcie działanie.

Urządzenia próżniowe

W tego rodzaju urządzeniach prącie umieszczane zostaje w plastikowym pojemniku. Pompką wyciąga się z niego powietrze, tak by powstała próżnia. Wzrasta wtedy dopływ krwi do prącia i w następstwie dochodzi do erekcji. W stanie wzwodu na podstawie prącia umieszcza się gumową opaskę, która umożliwia utrzymanie erekcji. Następnie zdejmuje się plastikowy pojemnik i prącie pozostaje we wzwodzie do momentu, gdy opaska zostaje usunięta (30 minut).

Protezy prącia

Sztuczne (półsztywne) elementy są chirurgicznie wprowadzane na stałe do wnętrza prącia. Najbardziej skomplikowane (drogie) rodzaje protez są zaopatrzone w pompkę, która powoduje okresowo usztywnienie protezy i erekcję. Podstawowe rodzaje protez utrzymują prącie w pewnym usztywnieniu przez cały czas.

Inne rodzaje leczenia

Leczenie depresji, niepokoju, zmiana leków, zerwanie z piciem dużej ilości alkoholu oraz leczenie określonych niedoborów hormonalnych mogą wyleczyć towarzyszące tym dolegliwościom ED.
ED jest często objawem choroby serca lub innych chorób naczyniowych, które mogą się w krótkim czasie rozwinąć. Warto więc przeanalizować swój tryb życia i zastanowić się nad wprowadzeniem zmian, które mogłyby zmniejszyć ryzyko wystąpienia tych zaburzeń, np. rzucić palenie, regularnie ćwiczyć, zdrowo się odżywiać itp.
W niektórych przypadkach przydatna jest terapia małżeńska lub terapia u seksuologa - gdy przyczynami ED są konkretne problemy natury psychologicznej.

Podsumowanie

Zaburzenia erekcji – niezdolność do osiągnięcia i utrzymania erekcji prącia w stopniu wystarczającym do satysfakcjonującej aktywności seksualnej – jest dość powszechnym i kłopotliwym problemem. Mimo że dotyczą około 1 na 10 mężczyzn, nie jest to normalna część procesu starzenia. Często jest to dolegliwość, która może mieć różne przyczyny. Istnienie wielu różnych sposobów leczenia daje dużą szansę na to, że jeden z nich okaże się skuteczny. Jeśli zaburzenia erekcji wpływają negatywnie na życie seksualne, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza. W wielu przypadkach zaburzeniom erekcji można będzie zaradzić.

Europejskie Towarzystwo Urologiczne - EAU „Urology Week”, wrzesień 2008